Noorse boskat met Fjøsnisse.

tekening van S. Scheen.

    In Noorwegen is het kerstfeest een van de meest traditionele vieringen. Voor kinderen is de kerstavond het hoogtepunt. In de adventtijd hebben kinderen, net als de kinderen hier in Nederland, veelal een adventkalander. Gevuld met kleine chocoladefiguurtjes of een zelfgemaakte met voor elke dag een klein cadeautje. In sommige gezinnen doet een sinaasappel dienst als adventkalander. In de sinaasappel worden 24 kruidnagels gestoken en elke avond halen ze er 1 uit.

    En dan is het kerstavond, julaften.  Een echte familiedag. Op deze dag worden tradionele gerechten gegeten. Tussen de middag rijstepap en ’s avonds een streekgebonden gerecht. Er word speciaal kerstbier gedronken, Juleøl. De oorsprong van dit speciale bier ligt in de tijd dat men tijdens de midwinterfeesten, met een hoorn met bier, een dronk uitbrachten op de goden Odin, Frøy en Njord. Ook voor de kinderen is er een speciale frisdrank. Julebrus is een zoete rode frisdrank die alleen in de kersttijd te koop is. Op kerstavond worden ook cadeaus gegeven door de kerstman, julenissen. Maar voor deze worden uitgepakt vormt de familie een kring rond de kerstboom. En onder het zingen van kerstliedjes lopen zij hand in hand lopen zij rond de kerstboom.

    In sommige streken gaan de kinderen in de kersttijd de huizen en boerderijen af of snoep te verzamelen. Vergelijkbaar met Helloween of ons eigen Sint Maarten. Bij dit gebruik is er een grote rol voor de geit. De kinderen zich als geit en men geeft elkaar van stro gemaakte geiten cadeau. Volgens oude overleveringen zou de geit de boze geesten die rond de jaarwisseling te voorschijn komen verdrijven.

    Veel mensen denken dat de kerstman een Amerikaans gebruik is. En dat is dus niet waar. De kerstman, de slingers en lichtje, de cadeaus zijn de symbolen van het midwinterfeest, Jul. En werd al eeuwen geleden in de Scandinavische landen gevierd. Pas later is daar de viering rond de geboorte van Christus bijgekomen. Waarschijnlijk is het kerstfeest rond 475 na Christus vanuit Denemarken overgewaaid naar Engeland. Tijdens wereldoorlog is de kerstman overgevlogen naar Amerika en een Coca Cola reclame heeft de kerstman zijn nu bekende uiterlijk gegeven. De Noorse kerstman kleed zich veel Noorse, met een Noorse trui en draagt veelal een masker.

    Natuurlijk zijn de helpers van de kerstman, de elfjes, ook bekende verschijningen rond de kerst. In Noorwegen komen deze met julenissen mee om hem te helpen. Maar in Noorwegen moet je ook rekening houden met de kabouters die in de boerderijen leven, de Fjøsnisse. Op kerstavond geeft men deze een schaal grøt. Grøt is rijstepap met boter, suiker en kaneel. Vergeet je dit dan zal het je bezuren. De Fjøsnisse zal allerlei streken uithalen waardoor je een ongelukkig jaar gaat beleven.

Julenissen

     Ik besteed veel tijd en aandacht aan het maken van mijn websites. Ik hoop dat je hier respect voor hebt. Met andere woorden dat je geen teksten of foto’s van mijn site haalt zonder mijn toestemming. Dank je.